Hoe verhoud je je als kunstenaar tot een maatschappelijke context?
Hoe verbind je je ermee? Wat beweegt je? En wat kan kunst betekenen voor een buurt of samenleving? In de course Context-Based Art gaat het niet om het maken van een sociaal-artistiek eindproduct, maar om de stappen die je ervoor zet. Een groep autonome kunstenaars gaat samen met artist-educator Jesper Pouw op onderzoek uit. De context: Klarendal!
Een zak vol verhalen
Aan de hand van oefeningen en theorie gaat de groep vijf sessies lang op ontdekkingstocht in zichzelf, met elkaar en door de straten van Klarendal. Belangrijk uitgangspunt is The Carrier Bag Theory of Fiction van Ursula K. Le Guin die zegt dat niet de speer de eerste uitvinding van de mens is, maar een verzamelzak. Vertaald naar kunst betekent dit dat verhalen niet alleen maar over helden gaan (lees: de speer), maar dat er meerdere perspectieven naast elkaar bestaan (ofwel: de verzamelzak) die elkaar ontmoeten en/of met elkaar kunnen botsen. Jesper: “Er zijn zoveel maatschappelijke problemen. In plaats van je af te vragen: hoe verander of verbeter ik dit, kijken we naar: hoe reageer ik op de context?” Op basis van deze context vormen de deelnemers een persoonlijke fascinatie of vraag die ze verder onderzoeken.
‘Het is fijn om te merken dat ik niet van tevoren hoef te weten waar ik als kunstenaar sta of waarom het belangrijk is om maatschappelijk betrokken te zijn, maar dat dat juist deel is van het onderzoek.’
-Hebe, afgestudeerd in Fine Arts
Open voor elkaar
Wat levert al dat onderzoek op? Veel, zo vertellen de deelnemers. Ze kregen een bredere blik, meer vertrouwen in hun skills om samen te werken, interessante theorieën om verder uit te diepen, een andere blik op kunst en makerschap en andere technieken en methoden om contact te maken met de wereld om hen heen. Ook leerden ze de buurt beter kennen en vonden een nieuwe community om deel van uit te maken. “Het is een heel veilige omgeving en dat is geweldig,” vindt Julia. “Iedereen staat open voor het leren van nieuwe dingen te leren en voor elkaar.”
Drie experimenten
In de laatste sessie maken de deelnemers in drie groepjes in anderhalf uur tijd een sociaal-artistieke mini-interventie. “Dit zijn allemaal experimenten, denk daaraan tijdens de presentatie van jezelf en die van de anderen,” geeft Jesper mee. Die vrijheid levert drie totaal verschillende uitkomsten op: een spelvorm met een plattegrond met verhalen en voorwerpen, een poëtische voorstelling op locatie en een art performance die vermomd is als een gezellig potje voetbal kijken met de buurt. Jesper is tevreden. “Er was vanaf het begin af aan commitment. Ik vind het heel leuk dat jullie uit je eigen discipline zijn gestapt om performatieve kunst te maken.”
Course: context based arts
Discipline: social arts
Met: jongeren van 18-29 jaar, artisteducator in theater Jesper Pouw, The Hub en fotograaf Amber van den Heuvel
Wanneer: voorjaar 2026
Waar: Wijkpunt Klarendal en de wijk Klarendal
‘Dit klinkt misschien een beetje corny, maar voor mij is dit de toekomst van kunst en educatie: we need good people!’
-maker: Jesper Pouw
